by @

13/11/2019

12 bài học từ Diane Arbus về nhiếp ảnh đường phố Chia sẻshare post saigon life photo

Dành cho  ai yêu thích và theo đuổi sự phóng khoáng, cởi mở, sức sáng tạo không giới hạn của nhiếp ảnh đường phố.

Hình ảnh được sử dụng thuộc bản quyền của Diane Arbus. Bài viết do Saigon Life chuyển ngữ từ kinh nghiệm của nhiếp ảnh gia người Hong Kong Erick Kim từ quá trình nghiên cứu công việc của Diane Abrus, đăng tại website của ông. Link gốc bài viết, tại đây. 

 

Diane Arbus là nhiếp ảnh gia có ảnh hưởng sâu sắc đối với tôi. Lần đầu tiên, khi tôi được xem ảnh của bà ấy chụp “Grenade Kids” nó gây ấn tượng mạnh và cháy mãi trong tâm trí tôi kể từ ngày đó. Sau khi tìm hiểu nhiều hơn về công việc của Diane Arbus – tôi nhận thấy sự  tương đồng của mình với bà ấy  khi chụp ảnh người lạ trong thể loại nhiếp ảnh đường phố – chủ yếu là ảnh chân dung.

Có một khối lượng tài liệu đồ sộ về Diane Arbus ( hồi kí, sách và thậm chí là phim  ảnh cũng nói về bà ấy) và tôi không cho rằng mình là người am hiểu tường tận về công việc của Arbus. Tuy nhiên, đây là một vài kiến thức quý báu và có ý nghĩa sâu sắc mà tôi muốn chia sẻ với bạn, từ một cuốn sách của Arbus được xuất bản bởi Aperture.

TIỂU SỬ CỦA DIANE ARBUS

Diane Arbus nổi tiếng nhờ thể loại nhiếp ảnh định dạng vuông, chụp những người thiệt thòi trong xã hội bao gồm người chuyển giới, người lùn, người khỏa thân, người làm xiếc. Mặc dù Arbus thể hiện tình yêu của mình đối với nhân vật, nhưng tác phẩm của bà luôn gây tranh cãi và bị chỉ trích mạnh bởi các nhà phê bình nghệ thuật và công chúng, đơn giản là vì tác phẩm của Arbus trông như “quái đản” và luôn đưa nhân vật của mình ra ánh sáng với một cái nhìn tiêu cực.

Arbus học nhiếp ảnh từ Berenice Abbott và Lisette Model, trong suối thời gian khi bà bắt đầu chụp ảnh (chủ yếu với TLR Rolleiflex định dạng vuông), thể loại giúp bà nổi tiếng bây giờ. Hầu hết các bức ảnh của Arbus được chụp trực diện, chủ yếu là có sự đồng ý từ nhân vật, và thường dùng đèn flash để tạo ra một cái nhìn siêu thực.

Arbus sinh năm 1923. Năm 1971, bà ấy tự sát ở tuổi 48, điều đó đã gây sốc với toàn bộ cộng đồng nhiếp ảnh. Được biết, Arbus đã phải trải qua nhiều giai đoạn trầm cảm trong suốt cuộc đời.

Mặc dù đã 40 năm kể từ ngày Arbus qua đời, nhưng bà có tầm ảnh hưởng tới vô số nhiếp ảnh gia (trong đó có tôi) và vẫn có rất nhiều tác phẩm về cuộc đời của Arbus đang được xuất bản. Vào 2006, Nicole Kidman đóng vai Diane Arbus trong một bộ phim chuyển đổng “Fur” – một phiên bản hư cấu về câu chuyện cuộc đời của bà. Một nhà trị liệu tâm lý tên là William Shultz mới gần đây (2011) cũng xuất bản cuốn tự truyện về Arbus tên “An Emergency In Slow Motion: The Inner Life of Diane Arbus”.

NHỮNG BÀI HỌC TỪ DIANE ARBUS

Tất cả các trích đoạn sử dụng trong bài viết được Diane Arbus chia sẻ trong những cuộc phỏng vấn với An Aperture Monograph.

1.Đến những nơi mà bạn chưa từng đến.

 

1

© Estate of Diane Arbus

 

Khi chụp ảnh đường phố, tôi thấy một trong những niềm vui lớn nhất là nó cho phép bạn được trải nghiệm sự mới lạ của cuộc sống  theo một cách hoàn toàn khác. Arbus chia sẻ một vài suy nghĩ của bà:

“Điều yêu thích của tôi là tới những nơi chưa từng tới. Đối với tôi đó là việc đi vào bên trong ngôi nhà của những người khác. Khi đến lúc chụp ảnh, nếu tôi đón một chiếc xe buýt tới nơi nào đó hoặc tôi phải lên một chiếc taxi, giống như là hôm ấy tôi đã có một cuộc hẹn mù quáng. Đó là điều luôn nằm trong suy nghĩ của tôi. Và đôi khi tôi có cảm giác chìm đắm, lạy Chúa, thời gian, tôi thực sự không muốn đi đâu cả. Và sau đó, có một lần tôi đang đi trên đường, có một cảm giác tuyệt vời đã chiếm lấy phần lo lắng của tôi về điều đó, và hoàn toàn không có một phương tiện nào có thể kiểm soát nó”

Tôi thấy một trong những đặc điểm tuyệt vời nhất mà một nhiếp ảnh gia đường phố có được là sự tò mò. Nhiếp ảnh đường phố cho chúng ta một lý do và cơ hội tuyệt vời để đến những nơi hoàn toàn chúng ta chưa tới – để tìm kiếm những bức ảnh thú vị và cả những trải nghiệm.

Kinh nghiệm:

Khám phá và đi trên con đường chưa từng đi. Nếu bạn luôn luôn chụp ảnh đường phố ở cùng một nơi,  hãy mạo hiểm khám phá những nơi khác và đi xuống những con đường bị ẩn nấp mà bạn chưa từng đi xuống trước đấy. Hãy nhận ra rằng có rất ít thứ mà bạn có thể kiểm soát như cách mà nhân vật xuất hiện, bối cảnh sẽ như thế nào tại một thời điểm nhất định và thời tiết sẽ ảnh hường thế nào đối với những bức ảnh của bạn. Đơn giản là cứ để những bức ảnh tự tới  và bạn thì  nắm lấy chúng.

2.Máy ảnh là một loại giấy phép, cho phép bạn bước vào cuộc sống của người khác. 

 

2

© Estate of Diane Arbus

 

Trong nhiếp ảnh đường phố, chúng ta thường e dè khi tiếp cận những người lạ khác nhau và xin phép được chụp ảnh họ. Đôi khi việc cần làm đơn giản chỉ là  tiếp cận một người chúng ta chưa từng biết về họ, nhưng rốt cuộc thì điều đó lại kì lạ.

Tuy nhiên, hãy cân nhắc về mức độ ” kì lạ” này nhiều hơn như thế nào, khi so với cách tiếp cận một người lạ mà không có máy ảnh trong tay và không có lý do nào để nói chuyện với họ. Mang theo chiếc máy ảnh là bạn đã có  một tờ giấy phép để bạn bước vào cuộc sống của người khác, như Arbus giải thích:

“ Nếu tôi chỉ tò mò thôi  thì rất khó để bắt chuyện với người nào khác “Tôi muốn tới nhà bạn và chúng ta chuyện trò về cuộc đời của bạn có được không?”. Tôi cá là mọi người sẽ phản ứng: “Bạn bị điên à?” Thêm vào đó họ luôn giữ sự đề phòng. Nhưng máy ảnh là một loại giấy phép. Có rất nhiều người, họ muốn bạn chi trả một khoản tiền để có được sự chú ý từ họ”. 

Arbus tiếp tục bằng sự chia sẻ về  sự khiêm tốn của một vài người khi được bạn chủ động dồn  nhiều sự chú ý, bằng cách muốn chụp ảnh họ.

Kinh nghiệm:

Đừng bối rối trước máy ảnh của bạn, khi chụp ảnh đường phố, hãy cố gắng “giấu” nó đi. Nắm lấy nó và sử dụng nó như một công cụ giúp bạn có được giấy phép để bước vào cuộc sống của người khác. Nếu bạn thấy một người thú vị đi trên đường và muốn biết nhiều về họ – hãy tiếp cận họ, bắt đầu trò chuyện và cho họ biết bạn là một nhiếp ảnh gia. Bạn muốn chụp ảnh chân dung của họ cho một dự án mà bạn đang làm việc. Việc đó làm nhiều người trở nên khá khiêm nhường và nhìn chung là vui mừng vì trở thành một phần của dự án.

Nếu bạn muốn có một bức ảnh chân thực hơn, đầu tiên cứ đến và chụp ảnh họ mà không xin phép và sau đó – giải thích lý do bạn chụp ảnh. Nói với họ về dự án, và họ là một phần độc nhất mà bạn tìm thấy được và muốn có trong dự án. Khi bạn giải thích tại sao bạn nghĩ họ thú vị và tại sao bạn chụp ảnh họ, thường thì mọi người sẽ tỏ ra khiêm tốn vì điều đó.

3.Nhận ra việc bạn không bao giờ hiểu chính xác về thế giới từ đôi mắt của nhân vật.

 

3

© Estate of Diane Arbus

 

Là một nhiếp ảnh gia, thật dễ dàng khi nhìn mọi thứ từ quan điểm của mình. Tuy nhiên, để nhìn thế giới từ quan điểm của nhân vật, đó  lại rất khó (nếu không muốn nói là không thể). Arbus giải thích rằng,  mặc dù trong lúc tiếp xúc với nhân vật, chúng ta sẽ cố gắng đưa ra những ý định tốt nhất – nhưng bức ảnh thì sẽ không bao giờ thể hiện những gì bạn đã tính toán. Có một sự tính toán chắc chắn khi chụp ảnh chưa hẳn tạo ra kết quả đúng như mong muốn. Không chỉ vậy, những gì chúng ra có thể nhận thấy điều gì như  một “bi kịch”, nhưng ngược lại, đối với nhân vật của bạn nó chưa hẳn là một điều gì đó tồi tệ.

“Tất cả mọi người đều có cái nhìn riêng  của mình đối với một vấn đề nào đó ,  nhưng người khác thì lại quan sát chúng theo một cách khác. Bạn nhìn thấy một người trên đường, về cơ bản những gì bạn nhận thấy về họ là một “lỗ hổng”.  Điều này có thể khó tin nhưng chúng ta nên có những tố chất ấy. Những bức ảnh đã chụp sẽ đưa ra một câu chuyện hoàn toàn khác với nội dung mà chúng ta đã tính toán trước đó.

Toàn bộ chiêu bài, là đưa ra cho thế giới một cách nhìn nào đó  về những gì họ nghĩ về chúng ta.  Nhưng luôn có một điể nằm chính giữa thứ mà bạn muốn mọi người biết và những gì bạn không thể làm cho mọi người hiểu về bạn.

Nó có liên quan đến cái mà tôi luôn gọi là khoảng cách giữa sự tính toán và sự hiệu quả. Ý tôi là, nếu bạn xem xét thực tế vừa đủ chặt chẽ. Bằng một cách nào đó, khi bạn thực sự hiểu được thì sự xem xet đó sẽ trở nên tuyệt vời.  Đôi khi, chúng được thể hiện rất rõ ràng trong một  bức ảnh. Trên thực tế, sẽ có một vài điều trớ trêu khác  làm cho bạn sẽ không bao giờ có được bức ảnh giống như điều mình đã tính toán trước đó. 

Những gì tôi đang cố gắng miêu tả, thực ra là, bạn không thể nào làm cho cảm nhận của bạn trở thành cảm nhận của người khác. Tất cả những điều cho thấy, bi kịch của một ai đó sẽ không bao giờ giống với bị kịch của chính bản thân bạn”

Arbus chụp nhiều ảnh về những cá nhân thiệt thòi trong xã hội (người chuyển giới, người lùn, người xiếc…). Tất nhiên, bà ấy có những định kiến tự nhiên khi chụp ảnh (cũng như tất cả mọi người). Đối với mỗi nhân vật, bà ấy sẽ cố gắng thể hiện họ với thế giới theo một cách nhất định, khác với cách mà người ngoài có thể nhìn thấy họ.

Ví dụ, nếu một người hóa trang thành  một ngôi sao nhạc rock với dây xích và đinh tán nhọn, họ có thể  cho rằng mình đang thể hiện một hình ảnh đầy năng lượng và tuyệt vời. Tuy nhiên, một người ngoài cuộc có thể nhìn thấy cách hóa trang đó là một điều đáng sợ, và là một thứ gì đó gớm ghiếc.

Kinh nghiệm:

Bạn nên hiểu rằng việc cảm nhận đúng về người khác là rất khó. Khi bạn chụp ảnh đường phố, sẽ không có cách nào cho bạn biết tường tận câu chuyện quá khứ hoặc tính cách của họ. Chắc chắn rằng, bạn có thể cảm nhận họ theo một cách nhất định ở  dáng vẻ bên ngoài nhưng điều đó có thể đánh lừa bạn.

Ai đó ăn mặc lộng lẫy (mặc nhãn hiệu của nhà thiết kế như Louie Vuiton và Chanle) trông có vẻ giàu có, nhưng thực sự họ  có thể nợ nần hàng ngàn đô la. Một người có nhiều hình xăm khắp khuôn mặt trông có vẻ đáng sợ và khó chấp nhận, nhưng thực sự họ có thể là người dễ thương nhất quanh đây.

Do đó, bạn  phải nhận ra được định kiến của mình khi chụp ảnh là gì. Hiểu ra rằng không có bức ảnh nào thực sự khách quan cả.  Những bức ảnh là sự phản chiếu về con người bạn nhiều hơn là về nhân vật. Tuy nhiên, nếu bạn mong muốn, hãy phấn đấu tìm hiểu nhân vật của mình sâu sắc hơn. Nếu bạn muốn chụp ảnh chân thực về một ai đó mà không xin phép, có lẽ tiếp cận họ trồi sau đó thì trò chuyện và tìm hiểu về cuộc sống cá nhân hoặc câu chuyện cuộc đời họ.

Hiện tại tôi đang làm dự án ảnh“Suits” –  về thế giới doanh nghiệp.  Tôi nhìn thấy bộ com lê như biểu tượng của sự áp bức. Tất nhiên, đây là cái nhìn một chiều của tôi về chúng (có nhiều người thực sự thích mặc com lê). Do đó, mặc dù tôi cố gắng  chọn cho mình cách chụp những bộ com lê trông thật khó chịu, nhưng tôi cũng đã chụp nhiều bức ảnh về nó với cái nhìn trông đáng tự hào. Đôi khi tôi xin phép chụp ảnh  họ – những lần khác tôi chụp nó  theo cách trung thực hơn. Tuy nhiên, vào những giây phút cuối cùng,  tôi vẫn cố gắng trò chuyện với họ về cuộc sống  và hỏi họ có yêu thích công việc của mình hay không, cốt để hiểu nhiều hơn câu chuyện của họ (so sánh với cái nhìn từ bên ngoài của tôi).

4. Xác định cụ thể những bức ảnh mà mình muốn chụp. 

 

4

© Estate of Diane Arbus

 

Khi  chụp ảnh đường phố, chúng ta có xu hướng đi lang thang và chụp bất cứ thứ gì mình hứng thú. Tuy nhiên, quan điểm cá nhân của tôi (và cũng là của Diane Arbus) rằng khi chụp ảnh đường phố, bạn nên xác định cụ thể rằng mình muốn chụp cái gì  – việc ấy giúp bạn tạo ra thông điệp mạnh mẽ hơn cho những bức ảnh.

“Phải xác định cụ thể mình chụp cái gì. Tôi nhớ cách đây một thời gian dài, khi lần đầu chụp ảnh, tôi nghĩ: trên thế giới này có rất nhiều người và tôi thì không thể nào chụp ảnh được hết tất thảy họ. Vì vậy nếu tôi chụp những nhân vật có cùng một điểm chung, tất cả mọi người sẽ nhận ra và nhớ về họ. Giống như là, điểm chung ấy  được họ sử dụng để phân biệt một người hoặc một cái gì đó thường thấy.

Người cuối cùng đã nói rõ ràng với tôi – nếu càng xác định cụ thể điều mình chụp, thì nó càng trở nên chung chung – đó là cô giáo của tôi, Lisette Model. Sẽ có những điều lãng tránh cũng như niềm vui nhất định mà bạn thực sự phải đối mặt và tìm cách vượt qua nó”

Trên đường phố có rất nhiều thứ để chụp ảnh, nhưng chúng ta cần phải chọn lọc nó.  Phải có một  lý do cho quyết định tại sao chúng ta lại chụp ảnh một đứa bé nhảy qua vũng nước, thay vì chụp bức ảnh một người già ngồi trên xe lăn.

Nhìn chung các bức ảnh có xu hướng dễ bị nhàm chán. Nếu bạn càng xác định cụ thể về cách tìm hiểu nhân vật hoặc đơn thuần  chỉ là cách tiếp cận khi chụp ảnh – những bức ảnh ấy không những có sức mạnh hơn mà chúng còn có nhiều năng lượng và ý nghĩa hơn đối với người xem.

Tuy nhiên, Arbus chia sẻ về những khắc nghiệt có thể có trong việc xác định quá cụ thể những gì bạn muốn chụp:

“Bản thân việc xác định cụ thể những gì bạn muốn chụp có một sự đánh giá đúng, và một sự đánh giá khác mà chúng ta không có trách nhiệm với nó. Ý tôi là, chúng ta không liên quan gì tới nhau. Bản thân chúng ta cư xử trực tiếp với nhau tốt hơn so với khi có sự can thiệp của máy ảnh. Khi đó sẽ có một chút lạnh lẽo và thêm một chút khắc nghiệt.

Bây giờ, tôi không có ý nói rằng tất cả các bức ảnh đều phải có ý nghĩa. Đôi khi, họ thể hiện một cái gì đó thực sực đẹp hơn so với những gì bạn cảm thấy ở thực tế, hoặc có sự khác biệt đến kì lạ. Nhưng bằng một cách nào đó, việc xác định cụ thể những gì mình muốn làm thường phải được đưa ra mà không trốn tránh sự thật, không trốn tránh điều diễn ra ở thực tế” 

Khi bạn cụ thể hơn trong việc chụp ảnh, bạn đang đặt sự cương quyết hoặc một mức độ chính xác lên những phần cụ thể của nhân vật. Ví dụ, bạn có thể làm nổi bật cái kính trên khuôn mặt, bàn tay bị bệnh phong hoặc thực tế là hoạt động họ đang ngồi trên chiếc xe lăn. Đây là những cái bạn lựa chọn để thể hiện (hoặc không thể hiện) bằng cách lựa chọn cho máy ảnh một khung hình  nhất định, hoặc thậm chí sử dụng một độ sâu trường ảnh nhất định.

Kinh nghiệm:

Hãy hiểu rằng, đối với nhiếp ảnh đường phố, chúng ta sẽ không thường xuyên có những điều kiện ánh sáng tốt nhất để thể hiện nhân vật của mình. Rốt cuộc thì cuộc sống không phải lúc nào cũng đẹp đẽ. Như Arbus giải thích, không phải khi nào bạn cũng cần phải tìm cho ra ý nghĩa – nhưng hãy chụ ảnh bằng nhiệt huyết và trái tim của bạn, vươn tới những gì thành thực với chính bản thân mình.

5.Thực sự tôn trọng nhân vật của mình.

 

5

© Estate of Diane Arbus

 

Khi chụp ảnh, hãy chọn những nhân vật mà bạn thích thú. Một ví dụ của Arbus – bà ấy được cho là “quái đản” (tôi chắc chắn rằng thuật ngữ này chính xác hơn về mặt chính trị cách đây 40 năm). Arbus giải thích rằng bà yêu thích và tìm thấy những điểm thuyết phục từ nhân vật “quái đản” của mình:

“ Sự quái đản là thứ mà tôi hay chụp. Nó là một trong những thứ đầu tiên mà tôi chụp và điều đó cho tôi một sự phấn khích tuyệt vời. Tôi yêu thích việc đó. Tôi rất tôn trọng một vài người trong số những người tôi chụp, tôi không có ý rằng họ là những người bạn tốt nhất của tôi nhưng họ đã làm cho tôi nhận thấy sự xấu hổ và nỗi sợ hỗi được trộn lẫn với nhau.

Đã một truyền thuyết kể về sự quái đản (quái vật). Giống như, một người trong một câu chuyện cổ tích chặn bạn lại và yêu cầu bạn phải trả lời một câu đố. Hầu hết khi con người trải qua nhiều điều đáng sợ của cuộc sống thì họ sẽ có những kinh nghiệm đau thương. Sự quái đản được sinh ra cùng với sự đau thương đó. Họ đã vượt qua thử thách của cuộc sống và do đó  với tôi họ được xem như là quý tộc.”

Một điểm đặc biệt trong tác phẩm của Arbus là việc tiếp cận những nhân vật mà không một ai khác thực sự tiếp cận họ vào thời điểm đó. Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn vào  những kẻ lập dị như một phần đáng khinh của xã hội – bà ấy đã làm cho họ trở nên nhân văn hơn. Arbus giải thích rằng, không những họ làm cho bà cảm thấy thú vị, mà Arbus còn  tìm được sự chân thành ở họ – và gọi họ là “quý tộc”. Rốt cuộc, những người ấy đã phải thỏa hiệp rất nhiều với những khó khăn trong cuộc sống. Những điều mà chúng ta “những  con người bình thường” không  bao giờ phải làm tới. Arbus đã nhìn họ theo một cách thực sự khác với những người còn lại – đó là điều đáng trân trọng.

Kinh nghiệm:

Mọi người đều bị lôi cuốn vào một chủ đề nhất định. Bạn có thể quan tâm đến việc chụp ảnh  các cặp vợ chồng, những người năng động, chán nản,  trẻ em hay người già …

Tôi thấy việc cảm thông với nhân vật của mình khi chụp ảnh là một điều quan trọng. Tuy nhiên, một lần nữa, tất cả chúng ra sẽ có những định kiến riêng khi chụp ảnh – và ảnh của chúng ta có thể sẽ không thể hiện được sự cảm thông như chúng ta nghĩ.

Nếu bạn cũng tiếp cận một chủ đề nhất định và muốn trở  nên đặc biệt hơn– thì  đừng nhìn nó như những gì một phần xã hội còn lại nhìn nó. Ví dụ như trẻ em thường thì được xem là đáng yêu và dễ thương. Vậy tại sao không thử nghĩ ngược lại, chỉ ra chúng có thể là những đối tượng mang mối đe dọa? Người cao tuổi thường được gán là già và gắt gỏng. Tại sao không chụp họ theo góc nhìn quý phái và cảm thông?

Hãy chắc chắn bất cứ thứ gì hoặc bất cứ người nào bạn chụp ảnh là những điều bạn có hứng thú. Đối xử với nhân vật của mình cùng sự tôn trọng, và cần xác định được độ biến dạng của hình ảnh do ống kính mang lại.

6.Tìm nguồn cảm hứng từ việc đọc.

 

6

© Estate of Diane Arbus

 

Trước đây tôi đã từng viết về nó, làm thế nào để sáng tạo hơn trong nhiếp ảnh?  Tìm niềm cảm hứng từ những nơi khác bên ngoài nhiếp ảnh là điều quan trọng. Arbus chia sẻ rằng, từ việc đọc, bà đã tìm thấy cho mình một vài cảm hứng.

“ Một cách gián tiếp khác tôi làm, là đọc bất cứ thứ gì. Ý tôi là tôi không đọc một cái gì đó và lao ngay ra ngoài để chụp một bức ảnh tương tự những gì đã thấy trong sách. Tôi chán ghét việc làm kinh doanh bằng cách sử dụng hình ảnh được minh họa từ những bài thơ.

Nhưng đây là một ví dụ vềđiều tôi chưa từng chụp trước đó, giống như việc chụp ảnh chính mình. Có một câu chuyện ở Kafka gọi là “Investiagion of a Dog” mà tôi đã đọc từ lâu và  đã đọc rất nhiều lần. Một câu chuyện tuyệt vời viết về một chú chó và cuộc sống thực tại của nó.

Thực ra, một trong những bức ảnh đầu tiên tôi từng chụp có liên quan tới câu chuyện trên.  Khoảng 20 năm rồi, lúc đó là mùa hè, tôi đang sống ở vườn nho Martha. Có một chú chó thuộc loài MUTT hay xuất hiện lúc chạng vạng mỗi ngày. Nó có đôi mắt màu xám rất ám ảnh. Chú chó tới và chỉ nhìn chằm chằm tôi theo cách có vẻ rất hoang đường. Ý tôi là một con chó, không sủa, không liếm, chỉ nhìn chằm chằm vào bạn. Tôi không nghĩ nó thích tôi. Tôi chụp ảnh nó nhưng điều đó có vẻ lãng phí.

Thường thì tôi không thích những con chó. Nhưng tốt thôi, tôi yêu những chú chó đi lạc, những chú chó không thích con người. Và đó là một kiểu chủ đề khác mà tôi từng thử chụp ảnh. 

Arbus chia sẻ một ví dụ đến từ việc đọc sách về một chú chó ở Kafka – bà ấy có thể nhìn điều đã khơi gợi trí tưởng tượng của mình trong hiện thực cuộc sống. Mặc dù Arbus không có một bức ảnh hay, nhưng nó vẫn là một ví dụ tuyệt vời về cái cách bà tìm thấy cảm hừng từ phía bên ngoài và áp dụng nó vào nhiếp ảnh.

Kinh nghiệm:

Sự sáng tạo và tìm kiếm nội dung cho nhiếp ảnh thường tới từ bên ngoài. Đừng chỉ học từ những hình ảnh đường phố, mà học hỏi từ những nguồn đa dạng khác nhau. Nhìn vào tranh vẽ, điêu khắc, đọc sách, nghe nhạc. Bạn không bao giờ có thể biết khi nào một trong những cảm hứng từ những việc đó có thể mang đến sự sáng tạo trong nhiếp ảnh.

7. Sử dụng họa tiết để tạo thêm ý nghĩa cho bức ảnh của bạn.

 

7

© Estate of Diane Arbus

 

Là nhiếp ảnh gia, chúng ta thường bị ám ảnh với “cái nhìn” trong ảnh  mình đã chụp. Chúng ta trải nghiệm với những tiêu cự ống kinh khác nhau, chụp ở những khẩu độ khác nhau, dùng đèn flash hoặc ánh sáng tự nhiên, ảnh màu hoặc ảnh trắng đen, định dạng và nhiều điều khác. Tuy nhiên thay vì chỉ trải nghiệm cho những chất lượng về mặt thẩm mỹ, Arbus cảm thấy việc sử dụng những kĩ thuật khác nhau nên được tăng thêm ý nghĩa.

Arbus chia sẻ kinh nghiệm trong việc thử tạo ra các họa tiết trong hình ảnh để truyền đạt nhiều ý nghĩa hơn.

“Trong giai đoạn đầu chụp ảnh, tôi thường tạo ra những thứ rất “hạt/nhiễu”. Tôi đã bị mê hoặc bởi những gì chúng đã mang lại. Nó tạo ra một tấm thảm của các chấm nhỏ, và mọi thứ sẽ được chuyển dần qua hình thức này. Da sẽ giống như nước, sẽ giống như bầu trời. Gần như, ban sẽ phải thỏa hiệp với  bóng tối và ánh sáng mà không tốn nhiều sức lực”

Nhưng khi tôi đã có một khoảng thời gian làm việc với các chấm nhỏ, đột nhiên tôi muốn vượt qua  nó khủng khiếp. Tôi muốn nhìn thấy sự khác biệt thật sự giữa mọi thứ.

Tôi không nói về cấu trúc của một bức ảnh. Tôi thực sự ghét điều đó, ý tưởng rằng một bức ảnh có thể thú vị đơn giản vì nó cho thấy một cấu trúc. Ý tôi là điều đó giết chết tôi, tôi không thấy điều gì thú vị về nó. Nó thực sự làm tôi chán ngấy.

Nhưng tôi muốn thể hiện sự khác nhau giữa việc sử dụng sức lực và sử dụng các chất liệu, mật độ khác nhau của không khí, nước, ánh sáng. Vì vậy tôi dần dần phải học các kĩ thuật khác nhau đê làm cho nó trở nên rõ ràng. Tôi bắt đầu bị thổi phồng khủng khiếp về sự rõ ràng”.

Đối với công việc trước đây của Arbus, bà bắt đầu với máy Nikon 35mm. Nhưng để đạt được tầm nhìn sáng tạo tốt hơn, Arbus đã đổi sang TLR Rolleiflex- bà làm việc hầu như ở thể lại ảnh định dạng ảnh vuông. Khi chuyển từ thể loại ảnh định dạng nhỏ sang định dạng trung bình, ảnh của bà có được nhiều chi tiết hơn.

Arbus cũng làm việc khá nhiều với đèn flash. Điều này giúp cho ảnh của bà thể hiện được nhiều về cấu trúc và ánh sáng. Nhiều bức ảnh được chụp vào ban ngày (chẳng hạn như bức ảnh của người phụ nữ với tấm màn che ở trên) cho thấy Arbus đã cân bằng ánh sáng flash và ánh sáng nền – tạo ra các hiệu ứng khá siêu thực. Không những vậy, nó còn làm nổi bật tốt hơn các họa tiết trên khuôn mặt người phụ nữ, vải của tấm màn che, của mái tóc sáng màu và chiếc áo khoác lông thú.

Kinh nghiệm:

Khi bạn quyết định sử dụng chắc chắn một máy ảnh, tiêu cự, đèn flash và ánh sáng tự nhiên, ảnh trắng đen hay màu… thì sau đó hãy nghĩ tới việc thêm ý nghĩa vào các bức ảnh của bạn. Ví dụ, nếu bạn dùng ống kính 28mm (thay vì 50mm) hãy cân nhắc tại sao bạn đang cố sắng sử dụng nó. Thay vì chỉ tạo ra độ biến dạng về mặt hình ảnh – có lẽ bạn nên dùng nó để tạo cảm giác gần gũi và thân mật hơn với nhân vật của bạn. Khi chụp ảnh trắng đen – bạn đang muốn ghi lại điều gì đó buồn và thất  vọng hay muốn tập trung vào hình thức? Nếu làm việc với ảnh màu – điều gì ở ảnh màu mang lại ý nghĩa cho bức ảnh của bạn?

Tự do trải nghiệm với nhiếp ảnh, nhưng đừng quên việc cố gắng thử một điều gì mới có mục đích và thử làm nó khác đi. Hãy nghĩ tới ý nghĩa bạn muốn mang lại cho bức ảnh của mình.

8. Chụp những bức ảnh tệ.

 

8

© Estate of Diane Arbus

 

Là một nhiếp ảnh gia, tất cả chúng ta thường gặp khó khăn hoặc cảm thấy thiếu cảm hứng ở một thời gian nào đó. Làm sao để vượt qua được chúng? Arbus đưa ra một ý tưởng là cố gắng “chụp những bức ảnh xấu”.

“Thậm chí bạn sẽ không biết trước được sự thay đổi của những bức ảnh. Vì vậy, chụp những bức ảnh xấu là một phương pháp rất quan trọng. Bức ảnh xấu thường có trong những trương hợp như: bạn phải chụp những điều bạn thực sự không muốn, hoặc chụp những điều mà bạn chưa từng chụp trước đó. Bằng cách xem chúng lại thêm một lần nữa, bạn có thể nhận ra những điều mà bạn chưa từng thấy trước đây”. 

Bằng cách ép mình chụp những bức ảnh xấu, việc đó sẽ giúp chúng ta hiểu ra điều gì làm nên một  bức ảnh tốt. Cũng như khi nhìn vào những bức ảnh xấu, chúng ta có thê học được cách cải thiện những bức ảnh của mình cho những lần sau.
Arbus cũng chia sẻ quan điểm của bà về bố cục trong nhiếp ảnh:

“Tôi ghét ý tưởng về bố cục. Tôi không biết một bố cục tốt là gì. Ý tôi là tôi thường hay học được điều gì đó từ việc thực hiện chúng nhiều lần và nhận ra con đường của mình từ những gì mình thích. Với tôi, đôi khi, bố cục  liên quan đến một độ sáng nhất định và những lần khác nó liên quan đến những sai lầm buồn cười. Có những bức ảnh đúng bố cục, và những bức ảnh khác thì sai bố cục. Đôi khi tôi thích cái đúng, đôi khi tôi lại thích cái sai. Bố cục luôn là như thế”

Nhìn vào những bức ảnh của Arbus, tôi có thể nói chúng là những bức ảnh tuyệt vời. Bà ấy đặt nhân vật của mình thích hợp trong từng khung hình, và vị trí của họ tạo ra những bức ảnh có cảm giác cân bằng và hài hòa.

Tuy nhiên, bà ấy cũng đề cập tới một điểm quan trọng là đôi khi một số bức ảnh có bố cục tốt thường hay  đến từ những sai lầm buồn cười. Bố cục tốt (mặc dù chúng nên được chủ ý) đôi khi có thể là vô ý.

Kinh nghiệm:

Bố cục rất quan trọng trong nhiếp ảnh đường phố – bởi vì nó giúp cho người xem hiểu được đâu là nhân vật trong bức ảnh của bạn. Không những thế, bố cục mang lại điều rất hay về sự cân bằng và tự nhiên cho bức ảnh.

Sẽ có rất nhiều bức ảnh bạn chụp là xấu. Chúng cũng nhàm chán và bố cục kém.

Tuy nhiên học hỏi từ những sai lầm của bạn, và nhận ra rằng sai lầm là một phần của quá trình sáng tạo. Không có việc tạo ra những bức ảnh xấu thì làm sao chúng ta biết được đâu là những bức ảnh tốt.

9. Đôi khi, ngay tại thời điểm chụp ảnh, bạn không nhận ra được đâu là bức ảnh tốt.

 

9

© Estate of Diane Arbus

 

Tôi tin rằng nhiều nhiếp ảnh gia (trong đó có tôi) là những người biên tập không tốt cho chính sản phẩm của họ. Chúng ta thường mang theo cảm xúc vào những bức ảnh của mình, và có thể thường chụp những bức ảnh xấu như những bức ảnh tốt. Ở một khía cạnh tương tự, chúng ta có thể bỏ qua những bức ảnh đẹp của mình và không nhận ra chúng thú vị. Arbus giải thích điều này sâu sắc hơn:
“Gần đây tôi thực hiện một quá trình tạo ra hình ảnh. Tôi đã có kinh nghiệm cho việc này từ trước và tôi đã tạo ra một số bản in thô của chúng, đã có vài  điều bị lỗi trong quá trình ấy. Tôi cảm thấy mình đã bỏ lỡ cái gì và nghĩ rằng điều ấy sẽ quay lại thôi. Nhưng có một thứ hoàn toàn kì lạ. Đó là một quá trình làm hình ảnh thật kinh khủng. Dường như đối với tôi như thể đã có người chồng của một quý bà nào đó đã cướp mất nó. Cái đầu khủng khiếp trong bức ảnh và sự xấu xí, nhưng lại có thêm một điều tuyệt vời về nó. Tôi đã cảm nhận để thích bức ảnh nhiều hơn. Và bây giờ, tôi đang bí mật sắp xếp câu chuyện đầy thú vị cho nó”

Những ấn tượng ban đầu thường không phải là tất cả. Khi chúng ta có cái nhìn đầu tiên vào những bức ảnh của chính mình, chúng ta có thể không tìm  thấy bất cứ điều gì thú vị. Tuy nhiên, khi xem lại một lân nữa – và suy nghĩ về chúng nhiều hơn, qua thời gian chúng có thể trở nên hay ho.
Kinh nghiệm:

Tôi cảm thấy việc đi tìm nhận xét thứ hai về những bức ảnh của bạn thì luôn quan trọng. Nếu bạn chụp được một bức ảnh mà bạn cho là thú vị –  nhưng đánh giá cá nhân luôn luôn có thể không phải là tốt nhất. Hãy hỏi những người mà bạn tin tưởng và tôn trọng nhận xét của họ cả online và offline. Hỏi họ về cả điều họ thích và không thích về bức ảnh, bởi vì do họ có ít tương tác với bức ảnh hơn so với bạn nên có thể cho bạn lời nhận xét chân thành nhất.

10. Đừng thay đổi nhân vật của bạn, hãy thay đổi chính mình.

 

10

© Estate of Diane Arbus

 

Một trong những điểm hấp dẫn của nhiếp ảnh đường phố là bạn rất khi có thể sắp đặt chúng. Arbus chia sẻ rằng khi bà ấy chụp ảnh mọi người, bà ấy thích thay đổi bản thân hơn, thay thì thay đổi (sắp đặt) nhân vật của mình.

“Tôi làm việc từ sự vụng về. Ý tôi là tôi không thích sắp đặt mọi thứ nếu tôi đứng trước một cái gì đó, thay vì sắp xếp nó, tôi tự thay đổi chính mình”.

Tôi thích chụp  ảnh một cách chân thực, nhưng được chụp ảnh nhân vật theo sự sắp xếp của mình cũng làm tôi thích thú không kém. Tuy nhiên, sự thật là những bức ảnh thú vị nhất mà tôi từng chụp nhìn chung đều là những bức ảnh không sắp đặt.

Kinh nghiệm:

Nếu bạn muốn tạo ra một bức ảnh thú vị về một ai đó nhưng bạn không muốn sắp đặt họ theo một cách nhất định, hoặc là xin phép họ tạo dáng cho bạn – rồi điểu chỉnh chính bản thân bạn theo một cách khác. Chụp ảnh từ những góc nhìn khác nhau – từ trái, trực diện, và từ bên phải. Cúi mình hoặc đứng lên. Thay đổi vị trí của bạn sẽ giúp cho khung cảnh rõ ràng hơn.

11. Vượt qua nỗi sợ chụp ảnh bằng cách tìm hiểu về nhân vật của bạn.

 

11

© Estate of Diane Arbus

 

Vượt qua nỗi sợ chụp ảnh đường phố là một trong những thách thức lớn nhất mà chúng ta đối mặt. Nếu bạn quyết định chụp ảnh ở một nơi duy nhất nhiều lần liên tiếp, nó có thể là một ý tưởng tốt để tìm hiểu về cộng đồng và nhân vật của bạn, rồi từ đó vượt qua nỗi sợ. Arbus chia sẻ kinh nghiệm của bà ấy khi chụp ảnh ở công viên:

“Tôi nhớ vào mùa hè, đâu đó 1996, tôi đã đến công viên Washington square nhiều lần . Công viên được chia ra thành nhiều lối đi, giống như một cơn say nắng, và có nhiều khu vực bị rập rình. Có những người hippie trẻ tuổi đi xuống một đường, trong khi đó những người đồng tính đi xuống một con đường khác. Những người đồng tính thì thực sự mang lại quá nhiều khó khăn, và ở giữa là người winos (những người uống quá nhiều vang và các loại rượu rẻ tiền, đặc biệt là người vô gia cư). Thoạt đầu, họ di chuyển giống như một sự dàn quân, và những người phụ nữ đến từ Bronx muốn  trở thành hippes sẽ phải ngủ với winos, để có được chỗ ngồi trong một khu vực khác với hippie.

Tôi rất chú ý đến việc đó và cảm thấy đáng sợ. Ý tôi là, tôi có thể trở thành một người khỏa thân (naked skin), tôi có thể trở thành hàng ngàn thứ khác. Nhưng tôi không thể trở thành bất cứ người nào ở đây. Có những ngày tôi không thể làm việc ở đây được nữa và nhiều ngày sau đó thì tôi lại quay lại.

Tôi hoàn thành công việc từng chút một và có thể làm nó nhiều hơn. Tôi biết một chút ít về họ vì thường xuyên đi xung quanh công viên. Họ  giống như những tác phẩm điêu khắc hài hước. Tôi mạnh dạn tiếp xúc gần gũi với họ, vì vậy tôi xin phép họ chụp ảnh. Bạn không thể nào gần gũi với một ai đó mà không nói một lời nào, mặc dù tôi đã làm được điều đó”.

Diane Arbus thường mô tả về mình như một người khá vụng về và e ngại trong lúc chụp ảnh. Bà ấy có sự nghi ngờ, nỗi sợ, và lo lắng. Nhưng điều thú vị là hầu hết các ảnh chụp của bà ấy đều rất chân thực và gần gũi với nhân vật.

Do đó để vượt qua nỗi sợ trong việc chụp ảnh những người ở công viên (những người làm bà ấy sợ)- Arbus đã tới công viên rất nhiều lần. Qua thời gian thì bà trở nên ít rụt rè hơn. Không những vậy, Arbus còn hiểu những người ở đây, và xin phép họ chụp ảnh. Điều này giúp bà cảm thấy thoải mái hơn trong lúc chụp ảnh ở khu vực này.

Kinh nghiệm:

Khi chụp ảnh đường phố, chúng ta sẽ nỗi có những nỗi sợ riêng. Bạn phải biết rằng tất cả mọi người đều có cảm giác ấy.

Có rất nhiều cách để vượt qua nỗi sợ khi chụp ảnh đường phố. Tuy nhiên, nếu bạn càng chụp ảnh đường phố một cách tự nhiên, thì bạn càng trở nên thẳng thắn và chân thành, và qua thời gian bạn sẽ thấy thoải mái. Tôi chắc chắn về điều này, từ kinh nghiệm có được sau 2 năm chụp ảnh đường phố.

Đừng ngại ngần khi xin phép người khác chụp ảnh. Khi bạn cảm thấy không khí không thoải mái nhưng vẫn muốn chụp ảnh họ, thì chỉ có cách xin phép mà thôi. Điều tệ nhất sẽ xảy ra trong trường hợp này là họ sẽ từ chối, và đơn giản là bạn rời đi. Còn điều tốt nhất sẽ đến trong trường hợp này là họ đồng ý và bạn sẽ có cơ hội xây dựng sự kết nối với họ.

12. Nhân vật của bạn thì quan trọng hơn việc tạo ra những bức ảnh.

 

12

© Estate of Diane Arbus

 

Dù cho Arbus đã bị chỉ trích rất nhiều trong suốt sự nghiệp của bà ấy (và thậm chí cho đến tận bây giờ) vì những bức ảnh “quái đản” –  nhưng chắc chắn một điều, Arbus đã để tâm đến nhân vật của mình nhiều hơn là việc tạo ra những bức ảnh của họ.

“Đối với tôi, nhân vật luôn luôn quan trọng và phức tạp hơn việc tạo ra một bức ảnh. Tôi thích cảm giác mình tạo ra những bức ảnh, nhưng cảm giác ấy không đặc biệt và quý giá lắm. Tôi thực sự nghĩ về câu chuyện của nhân vật. Ý tôi là, bức ảnh ấy phải nói lên được một câu chuyện nào đó. Điều ấy đáng được chú ý hơn”. 

Arbus giải thích tầm quan trọng của nhân vật.  Arbus cho rằng việc tạo ra bức ảnh có thể thú vị, nhưng bà ấy không có được cảm giác “quý giá” như cảm giác có  được khi tiếp xúc với nhân vật.

Kinh nghiệm:

Là những nhiếp ảnh gia đường phố, chúng ta luôn nỗ lực để có được những bức ảnh thú vị. Nhưng, hãy nhớ rằng đừng để điều đó làm lu mờ tầm quan trọng của sự trải nghiệm và kết nối đối với nhân vật.

Nên hiểu rằng, nhân vật của mình luôn quan trọng và thú vị hơn việc tạo ra một bức ảnh về người đó.  Những bức ảnh hai chiều trong khi đó con người thì 3 chiều. Những bức ảnh thì im lặng trong khi con người có thể kể về trải nghiệm của chính họ.

TỔNG KẾT

13

© Estate of Diane Arbus

 

Diane Arbus không chỉ là một nhiếp ảnh gia tài năng, bà ấy còn là người có cái nhìn sâu sắc về nhân vật của mình. Trong nhiếp ảnh, Arbus thực sự làm theo tiếng nói của trái tim. Ảnh của Arbus không những thú vị mà còn đầy ắp sự ấm áp và thương cảm.

Là những nhiếp ảnh gia đường phố, chúng ta có thể kết nối nhiều với những kiểu ảnh mà Arbus đã chụp (hầu hết chụp trên đường phố). Mặc dù, có thể học nhiều điều từ những bức ảnh của Arbus, nhưng chúng ta cũng sẽ nhận ra nhiều thứ khi nhìn vào triết lí cá nhân của Arbus xung quanh cách chụp ảnh và cách tiếp cận nhân vật.

Đừng ngần ngại khi xin phép chụp ảnh ai đó. Cố gắng gần gũi và thân mật với nhân vật của bạn. Bạn có thể có những nỗi sợ vô hình khi tiếp cận con người (điều mà tất cả chúng ta gặp phải) – nhưng hãy chụp ảnh một cách cởi mở, chân thành và chụp bằng trái tim. Người khác có thể chỉ trích những gì bạn làm, thế nhưng hãy bỏ nó ngoài tai. Miễn rằng, bạn đang làm đúng với những gì bạn thực sự muốn làm.