by @

14/11/2019

Phần 1 – Cuộc trò chuyện với Bieke Depoorter Chia sẻshare post saigon life photo

GIỚI THIỆU VỀ BIEKE DEPOORTER

Bieke Depoorter sinh năm 1986, tại Bỉ. Năm 2005, Depoorter được đề cử trở thành thành viên của hãng ảnh Magnum, khi chỉ mới 25 tuổi. Một năm sau đó, cô trở thành thành viên chính thức của tổ chức này.

Bieke Depoorter nhận được nhiều giải thưởng trong suốt sự nghiệp của mình, bao gồm: Magnum Expression Award, The Larry Sultan Award và  Prix Levallois. Depoorter đã xuất bản 4 cuốn sách: Ou Menya, I am About to Call it a Day, Sète#15, nhưng trong đó phải kể đến dự án cá nhân được thực hiện trong vòng 5 năm (2011-2017), cuốn sách: As it Maybe, phản ánh hiện thực cuộc sống, đời sống xã hội của người Ai Cập.

Những mối quan hệ Depoorter thiết lập với nhân vật của mình trong các bức ảnh dựa trên hoạt động nghệ thuật của cô. Bản chất công việc thể hiện qua những cuộc gặp gỡ tình cờ, các tương tác phát triển một cách tự nhiên. Nhưng một số dự án gần đây là kết quả của những câu hỏi mà Depoorter đã đặt ra trong nhiếp ảnh. Ở dự án “As it Maybe”, với vai trò là một nhiếp ảnh gia, cô dần nhận thức rõ hơn về sự có mặt của mình như người ngoài cuộc trong sự phức tạp của nền văn hóa phương Tây. 

Bieke Depoorter chia sẻ cảm giác của cô khi sống chung với nhiều người lạ khắp nơi trên thế giới. Bài viết đăng tại tạp chí Huck, do Saigon Life chuyển ngữ.

“Tôi sinh ra trong một thị trấn nhỏ và bảo thủ ở Bỉ, nơi mà gần như không được thực sự tiếp xúc với nền nghệ thuật. Tôi không nghĩ rằng, mình đã từng đi thăm một bảo tàng nào đó, trước năm tôi 18 tuổi. Thế giới ấy dường như dành cho người khác. Nhưng vào mùa hè, sau khi kết thúc việc học, tôi đã quyết định thi vào ngành nhiếp ảnh ở Ghent – và chỉ nói điều này với mẹ và chị gái. Tôi thấy, mình cần phải thử. Nếu không thì, cuối cùng tôi chỉ làm những điều mà mình không mong muốn. Nhưng, từ khoảnh khắc  tôi bước vào trường, tôi biết nhiếp ảnh là một phần của tôi.

©Bieke Depoorter

Dự án ảnh nghiêm túc đầu tiên của tôi là Ou Menya, hình thành từ ý tưởng đi dọc theo tuyến đường sắt xuyên Liberia.

Lúc ấy, tôi 21 tuổi. Tôi không có tiền để trả toàn bộ chi phí khách sạn. Thậm chí, những ngôi làng nhỏ mà tôi muốn tới thăm cũng không có khách sạn để ở. Vì vậy, tôi mang theo một tờ giấy viết bằng tiếng Nga, hỏi mọi người liệu tôi có thể sống chung với họ được không. Đối với tối, đó chỉ là kế hoạch để giúp mình tránh khỏi việc ngủ ngoài đường. Nhưng ngay lập tức, tôi lại cảm thấy thoải mái khi sống theo cách đấy, điều mà không bao giờ tôi được trải nghiệm khi chụp ảnh đường phố. Vào buổi tối, lúc mọi người ở nhà, tôi được thấy những phản ứng khác nhau từ họ.

©Bieke Depoorter

Trong vòng vài giờ, chúng tôi tìm thấy những điểm tương đồng, mặc dù không nói chung một ngôn ngữ. Tôi đã  có thể ở trong phòng tắm để chụp ảnh khỏa thân của họ. Tôi quyết định mình sẽ làm điều này vào mỗi tối, để tờ giấy ấy dẫn mình đến một dự án hoàn toàn khác.

Hai năm sau đó, năm 2010. Tôi muốn áp dụng cách tiếp cận cũ vào những nơi mà tôi có thể nói tiếng mẹ đẻ của mình: tiếng Mỹ. Trước đây, vì thiếu những cuộc trò chuyện như vậy nên tôi đã để lại những thiếu sót trong việc quan sát nhân vật của mình.

Ở Mỹ, mọi người rất sẵn lòng chia sẻ câu chuyện của họ. Vì có thể, họ biết ngày mai tôi sẽ rời đi và chúng tôi sẽ không bao giờ gặp lại nhau nữa. Điều này, ảnh hưởng đến cách chụp ảnh của tôi.

©Bieke Depoorter

Tôi dành nhiều thời gian di chuyển tới thị trấn và suy nghĩ về quá trình làm việc của mình. Tôi thấy cô đơn. Nhưng tôi cần phải làm việc. Bởi vì một lý do duy nhất, là tôi  phải có một nền tảng thông tin tốt trước khi về nhà.

Mọi người thường hay hỏi tôi về cách tránh khỏi nguy hiểm. Đối với tôi, điều này khá dễ dàng để vượt qua, nếu như bạn có thể đặt niềm tin vào mọi người. Ở Mỹ, tôi sống chung với những người được coi là tội phạm. Nhưng tôi nghĩ, nếu tôi xây dựng được mối quan hệ, thậm chí với những người làm nhiều điều sai trái, thì họ sẽ tin tưởng và chia sẻ với tôi.

©Bieke Depoorter

Điều này cho phép nhiếp ảnh trở thành một cuộc đối thoại và là chủ để chính trong dự án ảnh tiếp theo của tôi ở Ai Cập, “As it Maybe”. Khi đến đây để làm dự án, tôi nhận ra, việc chụp ảnh trong nhà người khác thì khó khăn như thế nào; nhưng lại bị mê hoặc bởi sự an toàn của họ phía sau cánh cửa. Tôi muốn tìm sự thật ở một nơi không có nhiều sự thật và không muốn  làm dự án này giống như những dự án trước đây. Có vẻ, điều đó dường như không thể nhưng tôi bắt buộc mình phải thử. Trong suốt thời gian vào ban ngày, tôi và thông dịch viên của mình, theo bản năng đã đi dọc khắp các con đường  để tìm kiếm những người có thể ở cùng. Giống như một phản ứng dây chuyền, mỗi lần rẽ trái ở đâu đó, là mỗi lần chúng tôi có những câu chuyện khác biệt.

©Bieke Depoorter

©Bieke Depoorter

Cứ mỗi lần tìm được một nơi mới, thông dịch viên của tôi sẽ rời đi và để tôi ở lại một mình. Nhưng, tôi dường như không thể tiếp cận sâu hơn nữa. Mọi người nghĩ tôi là gián điệp, và họ gọi cảnh sát. Rồi tôi bắt đầu nghĩ về việc thỏa thuận với người khác để chụp ảnh của họ. Nếu không nhận được sự cho phép, thì tôi sẽ không bao giờ chụp ảnh. Vì vậy, tôi không ngừng hỏi bản thân rằng: ” Tôi đang làm gì ở đây? Tại sao tôi lại muốn chụp những bức ảnh đó? Điều gì có ý nghĩa với họ?”

Tôi đang thực hiện dự án ở một đất nước phức tạp. Mọi người sống ở đây, họ không thích bị chụp ảnh. Và sự phức tạp đó, không được thể hiện trong cuốn sách này.

©Bieke Depoorter

©Bieke Depoorter

Tôi đã hoàn thành cuốn sách sử dụng hình ảnh của những người mà tôi có mối quan hệ tốt, nhưng lại không muốn xuất bản chúng. Cuốn sách này, tôi thể hiện quan điểm của mình về nền văn hóa phương Tây – những điều cấm kị chụp ảnh. Vì vậy, tôi trở lại Ai Cập với một phiên bản giả của cuốn sách và nhờ mọi người viết lên trên những bức ảnh về suy nghĩ của họ. 

Tôi đoán  họ sẽ tức giận và xé cuốn sách. Nhưng, bởi vì tôi là người chủ động hỏi ý kiến, nên họ vui vẻ ghi chép lại thông tin cho những chi tiết mà tôi cảm thấy chưa chính xác. Việc làm này như một bước đột phá: những quan điểm trái ngược về đất nước, văn hóa, xã hội và nhiếp ảnh. Tất cả đều có thể nảy sinh giữa những con người không bao giờ lựa chọn đi trên con đường này.

Tôi nhận ra rằng, dường như không thể nói về sự thật với vai trò là một nhiếp ảnh gia.  Khi dành thời gian tiếp xúc nhiều với nhân vật, có thể sự mật thiết sẽ khiến bạn càng khó thật thà trong việc đưa ra cái nhìn đúng đắn nhất về vấn đề mà bạn muốn truyền tải. 

©Bieke Depoorter

©Bieke Depoorter

Đôi khi, bạn có thể tiếp xúc với mọi người một cách hời hợt, vì bạn không muốn làm điều đó. Đó là một trở ngại lớn đối với tôi. Tôi muốn nói chuyện với mọi người. Tạo những mối quan hệ và có những cuộc trao đổi sâu sắc. Mỗi khi tôi bắt đầu làm dự án mới, tôi sẽ rơi vào cái bẫy của cảm xúc. Tôi không biết tôi đang làm gì, và tại sao tôi lại làm nó. Toàn bộ là quá trình đặt câu hỏi về nhiếp ảnh và tìm hướng giải quyết. Đối với tôi, sự hợp tác luôn là cách tốt nhất để kiểm soát nó”.

Theo tạp chí Huck.

 

 

Bieke Depoorter cũng có cuộc trao đổi nhanh với Lensculture, về dự án “As it Maybe” (2011-2017) –  sau đó đã được xuất bản thành sách.

 

 

Video: ©Lensculture
Vietsub: Saigon Life

Thân mời các bạn đón đọc phần tiếp theo của bài viết – As it Maybe: quá trình thực hiện dự án, tại Saigonlifephoto.com 🙂