by @

26/11/2019

Ed Kashi chia sẻ về việc thiết lập mối quan hệ với nhân vật khi thực hiện những dự án ảnh dài hơi. Chia sẻshare post saigon life photo

Vào năm 1995, tôi công bố những bức ảnh ghi lại sự hỗn loạn của người định cư Do Thái ở bờ Tây. Thời điểm đó, Salon là kênh báo chí trực tuyến tiên phong của thế giới, là một trong những kênh truyền thông kĩ thuật số đầu tiên tập trung hoàn toàn vào mô hình phân phối trực tuyến. Tôi cảm thấy mình đang bước vào lãnh thổ mới và chưa được khám phá bởi ngành báo chí và tin tức. Trong khoảng thời gian hơn 3 năm, tôi đã trở lại nhiều lần, để chụp ảnh hai cộng đồng đặc biệt: Một vùng đất chiến binh ở thành phố Ả Rập Hebron và một nơi khác gọi là Ayin – một thuộc địa mới và nhỏ hơn, cách Bethlenhem 5 nghìn dặm. Tôi đã tạo được sự tin tưởng với nhân vật của mình,  họ cho phép tôi bước vào cuộc sống của họ – phía bên trong ngôi nhà. Một người đàn ông đã chuyển chỗ ngủ của con gái mình ra bên ngoài để tôi có khoảng không gian riêng tư – nhiều tuần lễ ở thời gian đó.

Những người tái định cư thực hiện các nghi thức tẩy chay trong mùa xuân cổ ở gần làng. Bởi vì nghi thức này đã từng được thực hiện bởi người địa phương Palestine nên an ninh được thắt chặt. Bất chấp áp lực chính trị, an ninh quốc gia và quốc tế, những người định cư Do Thái chính thống tiếp tục xây dựng các cộng đồng tôn giáo mới trên vùng đất bị tranh chấp ở phía bờ Tây Israel. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Họ là những người đề cao sự bảo vệ quyền riêng tư của mình, nhưng cuối cùng họ đã cho phép tôi nhìn thấy những gì mà các nhà báo khác không được thấy. Mặc dù, tôi đã làm việc với dự án này hơn 3 năm (một cách không liên tục), tôi vẫn chưa thể hoàn thành nó. Điều duy nhất củng cố quyết tâm, để tôi tiếp tục đi đến Isarel và Palestine để làm dự án sâu sắc hơn, chân thành hơn, là vì dự án  đã lọt vào vòng cuối cùng của giải thưởng W.Eugene Smith 1996. Tôi tự tin cho rằng một câu chuyện quan trọng như này thì cần phải được theo đuổi đến cùng. Vì thế, trên thực tế, tôi đã viết những dòng này: “Kế hoạch của tôi là quay lại bờ Tây ít nhất hai lần một năm, trong vòng nhiều năm tiếp theo, để ghi lại phản ứng của người định cư khi bờ Tây được giao lại cho người Palestine. Dù cho tiến trình hòa bình đi đến đâu, “những tín đồ chân chính” ở bờ Tây vẫn sẽ là một cộng đồng với nhiều câu chuyện mạnh mẽ được kể lại”.

Quang cảnh của Bat Ayin, một khu tái định cư mới (5 năm tuổi) cách Bethlehem năm dặm. Có 50 gia đình sống ở đây. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Nhưng mọi thứ đã không diễn ra như tôi dự đoán. Bờ Tây không được trao trả lại cho người Palestine, ngược lại, tiến trình hòa bình này thì không kéo dài hơn những gì đã được mô tả trước đó. Không chỉ gặp khó khăn về những điều này, vào một ngày, ít tháng sau khi bài viết được công khai trên Salon, tôi quay lại Hebron để tiếp tục công việc về những người định cư. Người đàn ông trước đây đã cho phép tôi ngủ trong phòng riêng của con gái ông, gặp tôi bên ngoài. Ông ấy đưa cho tôi một bản in bài báo mà tôi đã viết cho Salon và nói: “Như thế này là xong rồi, bạn không thể làm việc với chúng tôi nhiều hơn được nữa”. Và chỉ vì như thế, dự án của tôi kết thúc.

Sau bữa ăn gia đình, theo phong tục truyền thống, những người định cư sùng đạo như người đàn ông này cầu nguyện và cảm tạ về thức ăn trên bàn. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Đây là những gì tôi đã viết khiến cho những người định cư nổi giận “vụ thảm sát của Thủ tướng Isarel Yitzhak Rabin đã cho thấy, những người định cư Do Thái ở Bờ Tây tạo ra một trở ngại ghê gớm đối với yêu cầu hòa bình quốc gia với người Palestine. Trong khi Hamas và các nhóm khủng bố Ả Rập khác tiến hành chiến tranh không có một tiến trình hòa bình nào, một nhóm người định cư Do Thái cực đoan, không bị lay chuyển bởi chính sách hay tình cảm công khai của chính phủ, đang tiến hành chiến tranh”.

Một gia đình từ khu tái định cư mới của Bat Ayin ra ngoài hái nho ở vườn nho gần đó, để làm rượu tại nhà cho ngày lễ. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Tôi chững lại với những lời viết ấy. Sự thật của họ phản ánh những gì đã xảy ra trong quá khứ cách đây 20 năm, và nó cũng phản ánh chính xác lời tiết lộ của tôi về những gì đã xảy ra, và vẫn còn đang xảy ra. Sự thẳng thắn ấy đã phả hủy quyền tiếp cận của tôi và để tôi ở lại trong sự bế tắc. Công việc không những mãi mãi không được hoàn thành, mà tôi còn cảm thấy bị ghét bỏ. Họ buộc tội tôi vì sự rẻ rúng và phản bội. Họ nghĩ tôi là kẻ lừa dối, và tôi cũng không thể chịu đựng nổi cảm xúc xấu hổ tột đỉnh của bản thân mình.

Trước khi đi ngủ, một học sinh Hebron Yeshiva lau chùi súng máy Uzi trong kí túc xá của trường. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Tôi cảm thấy nặng nề  bởi quyết định công khai quan điểm trên tờ Salon. Lợi ích của việc xem xét lại vấn đề thì không nhiều bằng lợi ích ở tất cả các khía cạnh. Trong khi, một mặt, tôi lại mong mình cẩn trọng hơn trong việc công khai quan điểm cá nhân, mặt khác, tôi lại muốn mình vững tâm trước sự chân thực về niềm tin của mình. Cụ thể, như trong vấn đề: cuộc xung đột giữa Israel và Palestine. Quan điểm của tôi trong việc kể lại câu chuyện này đã không còn, nhưng tôi đã có kết luận cho việc điều đó có nên làm hay không. Hơn thế, nó chỉ ra bản chất phức tạp vốn có trong các mối quan hệ của con người – trong trường hợp này, nó liên quan đến vai trò của tôi như một phóng viên ảnh và nhiếp ảnh gia tư liệu. Điều đã xảy ra với tôi, là một ví dụ điển hình, về những tình huống có thể xảy ra khi mọi người cho phép bạn bước vào cuộc sống riêng tư của họ. Đó cũng là mục tiêu bao quát của tôi đối với những nhân vật tiềm năng. Thời điểm đó, cảm giác bị tấn công bởi Internet có vẻ tàn nhẫn và lạ lẫm. Khả năng thấy mọi thứ từ một cá nhân nào đó đã công khai, ở bất cứ nơi đâu trên thế giới, đã tạo ra một hệ thống, nơi mà bây giờ chúng ta phải giả định rằng, nhân vật của mình sẽ biết tất cả những gì chúng ta nói về họ. Tôi hoan nghênh sự phát triển này, mặc dù đôi khi nó đưa ra một sự hoài nghi về khả năng tự do trong khi làm việc so với những gì chúng ta có thể làm trong quá khứ. Nó làm cho mối quan hệ giữa nhân vật và chúng ta trở nên khó kiểm soát hơn trước đây. Nhưng nhìn chung, quá trình làm việc của chúng ta sẽ gánh vác nhiều trách nhiệm hơn, nhiều tính minh bạch hơn. Đó là một sự phát triển tích cực.

Arden Peters và người bạn Warren Dewitt tình cờ gặp nhau ở Wal Mart, nơi cả hai thường uống cà phê buổi sáng. Warren, một cử nhân, nói rằng ông ấy thích chăm sóc người già. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Khi bạn  đến gần hơn với nhân vật mà bạn chụp ảnh, quá trình trở nên phức tạp hơn – chúng ta dường như sẽ không bao giờ nói đầy đủ về một điều gì thuộc  lĩnh vực của chúng ta. Tôi đang ở trong giai đoạn mới của việc phát triển một dự án  đòi hỏi sự tiếp cận thân mật với một cặp vợ chồng, đã chia tay 12 năm. Trong đó, người chồng đã ở tù 25 năm vì tội giết người. Anh ta mới được thả cách đây chỉ 2 tháng và chúng tôi vừa mới dành thời gian để hiểu rõ nhau hơn. Tạo nên một mối quan hệ tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau và không có sự nghi ngờ, là khía cạnh quan trọng nhất làm nên một dự án thành công.

Arden Peters và con trai cố gắng làm cho Maxine cảm thấy thoải mái. Không còn gì có thể làm cho Maxine. Bà ấy đang ở trong những giờ phút cuối của cuộc đời. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Việc tạo ra sự thân mật với nhân vật của bạn là thứ gần như không thể dạy được. Nếu bạn là một người có mong muốn đi sâu vào dự án, chủ đề, vấn đề hoặc câu chuyện của bất cứ điều gì, bạn phải nhớ rằng bạn chỉ thành công khi bạn duy trì được niềm tin với nhân vật của bạn. Điều này rất quan trọng. Trong thế giới của ngành báo chí, không nói gì đến thế giới chung, thực sự cần những người sẵn sàng làm công việc chuyên sâu này. Khó có thể bao quát tất cả các chi tiết và quan điểm trong những câu chuyện chúng ta kể, nhưng sự tinh tế và sắc thái của những câu chuyện đó, sẽ có nhiều cơ hội để được hiểu rõ ràng hơn, nếu bạn dành nhiều thời gian để đưa chúng ra ánh sáng. Đây là một phần vô cùng quan trọng để trở thành một người kể chuyện bằng hình ảnh, và là một trong những lí do chính tôi tiếp tục bước đi. Có thể nói, công việc này chưa bao giờ gặp nhiều khó khăn hơn thế. Sự gián đoạn trong thế giới biên tập được gây ra bởi cách mạng kĩ thuật số, sự ra đời của chu kì tin tức 24/7, và gần đây nhất là các phương tiện truyền thông xã hội. Tất cả những điều đó đã tạo nên những cản trở nhất định cho những người chụp ảnh tư liệu.

Arden Peters, 90, nhìn qua cánh đồng trang trại của mình. Ông ấy tự làm nông cho đến tuổi già và khi Maxine mắc bệnh. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Khi bạn thành công trong việc tạo ra niềm tin với nhân vật, sẽ có những kết quả khác còn vượt xa hơn cả ý nghĩa của một câu chuyện ảnh. Đó là đặc quyền to lớn cho phép bạn chứng kiến nhiều cuộc sống, để khám phá, và trở thành một phần trong trải nghiệm phong phú của con người. Aging in America, The Years Ahead là một minh chứng sâu sắc về vấn đề này trong sự nghiệp của tôi. Đó là dự án nói về việc xã hội đang trở nên già cỗi như thế nào, vì vậy nó liên quan đến việc tìm ra những người sẵn sàng cho phép tôi  bước vào cuộc sống riêng tư nhất, trong những hoàn cảnh đau thương. Nhiều sự kiện dữ dội đã xảy ra giữa khoảnh khắc tôi gặp nhân vật và khoảnh khắc câu chuyện của họ kết thúc.  Tôi có được cơ hội ghi lại những hình ảnh về 4 cái chết trong Aging in America, nhưng tôi chỉ có thể có được điều đó vì đã có được niềm tin từ nhân vật.

Arden Peters ngủ bên cạnh người vợ sắp qua đời. Với sự giúp đỡ của các nhân viên y tế, ông ấy chăm sóc cho Maxine. Bà mắc bệnh Pakinson và bệnh Alzheimer giai đoạn cuối. ©Ed Kashi | VII photo.

 

Năm 2000, tôi đã gặp Maxine và Arden Peters,đang sống trong một trang trại ở vùng nông thôn phía Tây Virgina. Ông bà ấy đều đã 90 tuổi và họ kết hôn đã  70 năm. Maxine là người phụ nữ cứng rắn, bà ấy đang chiến đấu với giai đoạn cuối cùng của dịch bệnh Pakinson. Với cơ thể yếu đi,  cuộc sống của bà  trở nên tồi tệ. Người bạn thân của Arden là Warren de Witt đã đến sống chung  để giúp đỡ trong việc chăm sóc bà ấy.Tôi đã ở với Peter một ít tuần trong tháng 10, năm 2000. Vào một buổi sáng,thời điểm cái chết của Maxine đã cận kề hơn bao giờ hết. Arden dường như đang vật lộn rất nhiều với điều này. Vì vậy tôi đẩy ông sang một bên, và nói với ông ấy rẳng, ổn thôi, hãy nói với Maxine:  bà ấy có thể đi. Tôi không chắc ông ấy đã nói những gì với bà, nhưng bà ấy qua đời một tiếng rưỡi sau đó, sau khi ông lê bước vào phòng của họ. Suốt thời gian ấy, đầu óc tôi trống rỗng và tim thì đập thình thịch. Tôi không thể chịu đựng được cảm giác ấy. Tôi tự hỏi: “điều gì làm tôi quyết định can thiệp như thế? Tôi là ai mà dám nói những lời đó với Arden ở thời điểm quan trọng này?”

Warren Dewitt cắt tóc cho Aden trong bếp của trang trại Peters. Hơn một năm qua, Warden đã sống với Peters, giúp Aden chăm sóc vợ và quản lý trang trại. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Khi bạn cam kết phát triển và duy trì mối quan hệ với nhân vật của mình để có được sự tiếp cận, việc tạo niềm tin là điều cần thiết. Tuy nhiên, trong trường hợp như Aging in America, bạn phải  làm  nhiều hơn thế. Bạn cần phải chuẩn bị tinh thần để đứng vững trước những tình huống khác nhau xảy ra, và phản ứng như một con người bình thường trước khi đưa ra phản ứng như một nhiếp ảnh gia. Sau đó, Arden mời tôi đến đám tang để nói chuyện với hội thánh nhà thờ. Ông ấy đánh giá cao sự can thiệp của tôi ở thời điểm quan trọng đó. Được chào đón trong nhà thờ bởi một cộng đồng gần gũi là một trong những khoảng khắc nhiều cảm xúc nhất của cuộc đời tôi.

Maxine Peters đã qua đời tại nhà, xung quanh là gia đình, bạn bè và các trợ lý y tế. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Thông điệp tôi muốn truyền tải là bạn phải có một trách nhiệm rất lớn khi làm lĩnh vực này. Để trở thành một người kể chuyện bằng hình ảnh, điều này rất quan trọng. Nếu bạn có khả năng  gánh vác trách nhiệm này, công việc của bạn sẽ hiệu quả ở tất cả các cấp độ. Câu chuyện trở nên mạnh mẽ đối với nhiều người xem  bởi vì mức độ sâu sắc hơn. Điều này cũng đúng với kinh nghiệm cá nhân của bạn. Bây giờ cuộc sống của chúng ta phát triển với tốc độ chóng mặt. Khi chúng ta như những người kể chuyện bằng hình ảnh,  đã dành thời gian để làm chậm mọi thứ: chú ý đến những chi tiết và ở cùng nó một đoạn đường dài. Chúng ta phải lắng nghe nhân vật của mình và dành thời gian với họ để thể hiện giọng nói của họ -điều được lặp lại trong suốt cuộc hành trình, ghi lại những gì họ quan tâm, chia sẻ kỉ niệm; một câu chuyện muộn nào đó trong một buổi chiều, và chỉ đi xung quanh nhà mà không  làm gì cả. Những khoảnh khắc ấy là quý giá và chúng cho Peter thấy sự quan tâm của tôi đối với họ và hiểu nhân phẩm của họ. Tôi ưu tiên sử dụng thời gian với Arden và Warren để chứng kiến sự quan tâm họ dành cho Maxine và cái cách cộng đồng đã tương trợ họ tuyệt vời như thế nào. Tôi trở thành một phần của cộng đồng đó trong một khoảng thời gian nhất định, điều này cho phép tôi chụp ảnh họ theo những cách mà người ngoài hoàn toàn không thể làm điều đó.

Adern vượt qua nỗi đau buồn trong tang lễ của Maxine. ©Ed Kashi | VII Photo.

 

Trong thế giời ngày nay, cuộc sống của chúng ta được phơi bày trên mạng xã hội. Nhưng có một phần song song khác, nơi cuộc sống diễn ra chậm rãi hơn sơ với thời gian thực. Có lẽ hơn bao giờ hết, để truyền cảm hứng cho nhiều người theo đuổi các dự án dài hơi phản ánh những rắc rối của con người trong cuộc sống; là phải hiểu rằng học được cách duy trì mối quan hệ với nhân vật là một phần thiết yếu và rất quan trọng để thực hiện một tác phẩm ảnh tài liệu và phóng sự ảnh. Tiếp cận những khoảnh khắc riêng tư trong cuộc sống của người khác là điều kì diệu. Nhưng quan trọng hơn, điều ấy sẽ mang tới những hình ảnh đáng nhớ và sự thân mật nằm sâu phía bên trong vẻ bề ngoài, và tiết lộ một ít điều hiếm thấy về trải nghiệm thực tế trong cuộc sống của con người.

Theo Edkashi.com